Een echte impact of een vals debat?
De groei van elektrische voertuigen (EV) in België roept een aantal vragen op, vooral over hun impact op de verkeersveiligheid. EV maken nog maar een bescheiden deel uit van het totale aantal voertuigen op de weg (4% in 2024), maar hun aantal neemt sterk toe. Moeten we ons zorgen maken over de specifieke risico’s van deze voertuigen? De studie uitgevoerd door het Vias Institute geeft enkele antwoorden door ongevallengegevens te combineren met de percepties van bestuurders en experts.
Een lager risico op ongevallen dan bij auto’s met verbrandingsmotor
De eerste bevinding : EV’s zijn niet gevoeliger voor ongevallen dan voertuigen met verbrandingsmotoren. Hun ongevallencijfer is zelfs lager wanneer het aantal incidenten wordt gerelateerd aan het aantal afgelegde kilometers. Verschillende factoren verklaren deze trend:
- EV zijn recenter en hebben veel veiligheidsvoorzieningen (noodstop, bestuurders-assistentie, enz.);
- EV-bestuurders zijn vaak meer ervaren, hebben een hoger socio-economisch profiel, hebben een bedrijfswagen en leggen jaarlijks meer kilometers af dan de gemiddelde bestuurder.
Dit cijfer moet echter genuanceerd worden: de wijdverspreide introductie van EV zou deze dynamiek in de komende jaren kunnen veranderen.
Groter gevaar voor zwakke weggebruikers
De studie wijst op een opmerkelijke impact op voetgangers en fietsers. Bij ongevallen met EV’s zijn vaker kwetsbare weggebruikers betrokken, vooral in stedelijke gebieden en op wegen met een snelheidslimiet van 30 km/u.
Hoe komt dit?
- De stilte van EV’s: tot 30 km/u zijn ze veel minder hoorbaar dan auto’s met verbrandingsmotoren, wat voetgangers kan verrassen;
- Regeneratief remmen: wat de rijdynamiek verandert en voor andere weggebruikers kan leiden tot onvoorspelbaar gedrag.
De introductie van het AVAS-systeem (Acoustic Vehicule Alerting System) in 2021 is bedoeld om dit probleem te verlichten, maar de studie toont aan dat een groot aantal bestuurders dit systeem uitschakelt.
De ernst van ongevallen in perspectief plaatsen
Het idee dat EV’s ernstigere ongelukken veroorzaken is niet bevestigd. In feite is de bepalende factor het gewicht van het voertuig: omdat EV’s vaak zwaarder zijn, is de impact groter bij een botsing. De studie toont echter aan dat wanneer het effect van gewicht en vermogen geneutraliseerd wordt, elektrische motorisering geen directe invloed heeft op de ernst van verwondingen.
Een ander interessant punt is dat inzittenden van EV’s minder ernstig gewond raken dan in voertuigen met verbrandingsmotoren, waarschijnlijk vanwege hun recentere ontwerp en geavanceerde veiligheidssystemen.
Acceleratie en gewicht, factoren om in de gaten te houden
Twee kenmerken van EV roepen nog steeds vragen op:
- Onmiddellijke acceleratie, wat zou kunnen leiden tot riskanter gedrag (bv. snel optrekken bij rood licht). De ondervraagde bestuurders zeiden echter niet dat ze sneller reden of meer inhaalden;
- Het gewicht van EV’s, wat de dynamiek van ongevallen zou kunnen veranderen en aanpassingen aan de weginfrastructuur zou kunnen vereisen.
Brandrisico: een schijnprobleem?
In tegenstelling tot de angsten die vaak geuit worden, wijst de studie niet op een verhoogd risico op brand voor EV’s in vergelijking met voertuigen met verbrandingsmotoren. De experts wijzen er echter wel op dat :
- Snel opladen een stressfactor kan zijn voor de batterij, hoewel er veiligheidsvoorzieningen bestaan.
- Bij een ongeval vereisen batterijbranden specifieke procedures die door de hulpdiensten moeten worden nageleefd.
Conclusie: een impact, maar niet waar het verwacht was
Elektrische auto’s verhogen het algemene risico op ongevallen niet en zouden de verkeersveiligheid zelfs kunnen verbeteren dankzij hun moderne uitrusting en het behoedzamer profiel van hun huidige bestuurders. Aan de andere kant vormen ze een echte uitdaging voor kwetsbare weggebruikers (voetgangers, fietsers), vooral vanwege hun stilte en hun toenemende aanwezigheid in stedelijke gebieden.
De impact van EV op de verkeersveiligheid is dus zeer reëel, maar vertaalt zich niet in een explosie van ongevallen of een toename van de ernst. Het vereist echter wel aanpassingen, vooral op het gebied van infrastructuur en het sensibiliseren van bestuurders en andere weggebruikers.
Moeten we ons dus zorgen maken? We moeten ons eerder aanpassen, zodat de overgang naar elektrische voertuigen ook veiligheid met zich meebrengt.
